De vita van Sint-Gummarus
In de vita van Sint-Gummarus, waarschijnlijk geschreven op het einde van de 10de eeuw, wordt verteld dat Sint-Gummarus als jonge man aan het koninklijk hof van de Merovingers heeft vertoefd en gehuwd was met een zekere Grimmara. Hij zou landheer zijn geweest van een villa met uitgestrekte gronden in het Lierse, en zelfs diensten bewezen hebben als ridder-bevelhebber van Merovingische troepen.
Een kerkje boven zijn graf
De historische waarheid is allicht dat Sint-Gummarus een asceet-missionaris was omstreeks de tweede helft van de zevende eeuw, die leefde en stierf (714) op een eilandje 'Nivesdunc', gevormd in het waterrijke gebied aan de samenloop van beide Neten. De man muntte uit in rechtvaardigheid, eerlijkheid, goedheid, vergevensgezindheid, trouw en mededogen voor zijn naasten. Hij moet door zijn charisma een grote indruk hebben gemaakt op zijn medemensen, want na zijn dood leefde zijn herinnering voort met de verering aan zijn graf. Bij dit graf was een oratorium met een kloostergemeenschap ontstaan, zoals gebruikelijk in die tijd voor mannen en vrouwen. De stichting groeide uit tot een villa met een eigen kerk(je) en na verloop van tijd werd de eerste asceet aangezien als dominus of heer. Zijn verering werd bevorderd door de leden van de kloostergemeenschap, die zijn stoffelijke resten overbrachten naar het villakerkje. Nadat de nieuwe munsterkerk was gebouwd in 754 (ongeveer op de plaats van de huidige kerk) en de kloostergemeenschap er naartoe verhuisde, nam men de relieken mee en werden ze plechtig verheven.
Wonderlijke verhalen
Geleidelijk vond het geloof in zijn heiligheid gestalte in een aantal wonderverhalen, die hem aan de oorsprong plaatsten. De lokale heilige kreeg echter ook een politieke betekenis toen hij de beschermpatroon werd van de Karolingische macht in de streek, als buffer tegen de Friezen die toen tot tegen Antwerpen waren opgerukt. De oorspronkelijke villa groeide uit tot een oppidum en de kloostergemeenschap evolueerde tot een kanunnikenkapittel. Omstreeks 980 moest de vervallen abdijkerk herbouwd worden (tot de romaanse kerk die de huidige gotische voorafging). Dit gaf aanleiding tot de heropwekking van de Sint-Gummarusverering (meer pelgrims brachten meer geld in 't laatje om de kerk te bekostigen) en het schrijven van de vita (als publiciteit voor de Sint-Gummarusverering), waarschijnlijk door een kanunnik van het kapittel.
De wonderverhalen in de vita van Sint-Gummarus hoorden thuis in het aanvankelijk kleine milieu van gelijkgezinde mensen, die de waarden probeerden te beleven waarover in het leven van Sint-Gummarus werd verteld. Ze wilden bewondering en eenheid verwekken, oproepen tot geloof en vertrouwen, en tot aansporing aanzetten. Zo is het wonder van de omgehakte boom zeker het best gekende mirakel van de Lierse heilige.
Bedevaart naar Rome
Sint-Gummarus wou naar Rome op bedevaart gaan. Met zijn gezellen kampeerde hij langs de Nete en om zijn tent vast te zetten, beval hij een eik te vellen. De grondeigenaar liet dat zo maar niet gebeuren en protesteerde heftig bij Sint-Gummarus. Om het aangedane onrecht te herstellen, liet deze laatste de beide boomhelften terug op mekaar plaatsen. Hij wond er zijn gordel om en zie ... de boom was terug gezond en wel. Zelfs de bijlsnede was niet meer te zien. Enkel de afdruk waar de gordel had gezeten, viel nog te bespeuren.
Verering
Zo ontstond door de bekendmaking van dit opzienbarend verhaal (en van nog vele andere) een toeloop naar zijn graf, waarbij de pelgrims Sint-Gummarus' hulp kwamen inroepen tot herstel van allerlei breuken, niet alleen die van de broze botten, maar ook die in de huwelijksrelatie kunnen toeslaan. Tot op vandaag komen de bedevaarders in de noveen rond de feestdag van Sint-Gummarus (11 oktober) de ''Man Gods'' om genezing vragen van kwalijke breuken of zijn hulp afsmeken om gevrijwaard te blijven van fracturen. Sinds onheuglijke tijden wordt daarbij het ritueel van de bandoplegging uitgevoerd: bij het uitspreken van de zegening legt de priester de gordel van Sint-Gummarus op de schouders van de pelgrim.
Laatste wijziging op 8/5/2003 door
Claire Baisier 
.
De Heilige Gummarus
